|
(צפניה ג׳ 9) דעמאָלט וועל איך בייטן די שפּראַך פון די פעלקער (אָדער: זי צוריקשטעלן) צו איין קלאָרע (אָדער: ריינע) שפּראַך, כּדי זיי זאָלן קענען רופן דעם נאָמען פון דעם האר און אים דינען מיט איין האַרץ.
(באַמערקונג: אַ וואָרט־בײַ־וואָרט איבערזעצונג פֿון דעם העברעיִשן מקור איז:
אין יענער צײַט וועל איך בייטן (אָדער צוריקשטעלן)
די שפּראַך פֿון די פעלקער
צו איין ריינע שפּראַך,
כּדי זיי אַלע זאָלן רופן דעם
נאָמען פֿון דעם האר
און אים דינען מיט איין האַרץ.
פֿאַרגלײַכט מיט (ישעיה ו׳ 5א): „דעמאָלט האָב איך געזאָגט: וויי איז מיר! איך בין פֿאַרלוירן, ווײַל איך בין אַ מענטש מיט אומריינע ליפּן און איך וווּן צווישן אַ פֿאָלק מיט אומריינע ליפּן.“
פֿאַרגלײַכט מיט (ישעיה ו׳ 5א): „...ווײַל איך בין איין מענטש מיט אומריינע ליפּן, און איך וווּן צווישן איין פֿאָלק מיט אומריינע ליפּן...“
באַמערקט:
איין מענטש אין פֿאַרגלײַך מיט פעלקער
אומריין אין פֿאַרגלײַך מיט ריין אָדער קלאָר
ליפּן אין פֿאַרגלײַך מיט איין ... שפּראַך
ליפּ אין העברעיִש מיינט אויך רעדע, שפּראַך
אויסטײַטש און באַמערקונג וועגן צפניה ג׳ 9
דער דאָזיקער אָפּטייל ברענגט אַרויס עטלעכע וויכטיקע פּונקטן, בפֿרט וועגן דער איבערזעצונג און דעם פֿאַרשטאַנד פֿון „אַ ריינע שפּראַך“. ווײַטער ווערט דערלאנגט אַ באַמערקונג פֿון אַ דריטער פּערספּעקטיוו:
די אייניקייט און ריינקייט פֿון דער שפּראַך
1. די פּינקטלעכקייט פֿון דעם העברעיִשן מקור
דער אָפּטייל ווײַזט אָן, אַז אינעם מקור פֿון צפניה ג׳ 9 שטייט דאָס וואָרט פֿאַר „שפּראַך“ אינעם אויסדרוק „אַ ריינע שפּראַך“ אין איינצאָל („ליפּ“), און נישט ווי אַ זאַמלונג פֿון אַ סך שפּראַכן. דעריבער קען די איבערזעצונג „אַ ריינע שפּראַך“ ברענגען דעם לייענער צו דער פֿאַלשער הבנה, אַז יעדער מענטש וועט ריין רופן דעם נאָמען פֿון דעם האר אין זײַן אייגענער שפּראַך.
אָבער דער אמתער זינען איז נענטער צו „איין ריינע און קלאָרע שפּראַך“. דאָס שטייט אין קעגנזאַץ צו דער צעטיילונג פֿון שפּראַכן בײַם טורעם פֿון בבל, און דערמאָנט אויך אין דער אָריגינעלער אייניקייט פֿון דער שפּראַך אין בראשית. נאָר דאָס מאָל רופן די גלויביקע דעם נאָמען פֿון גאָט, אַנשטאָט צו מאַכן אַ נאָמען פֿאַר זיך אַליין (בראשית י״א 4).
2. ריין קעגן זויבער
איבערזעצן דאָס מקור־וואָרט “pure” ווי „ריין“ אָדער „קלאָר“ דאַכט זיך צו זײַן נענטער צום אָריגינעלן זינען, ווײַל די ריינקייט פֿון דער שפּראַך מיינט דאָ אַ שפּראַך וואָס איז נישט געביטן, פֿאַרדרייט אָדער אויסגעמישט געוואָרן, און נישט דעם אַבסטראַקטן מאָראַלישן באַגריף פֿון „זויבערקייט“.
דאָס שטעלט אַ קלאָרן קעגנזאַץ צו די „אומריינע ליפּן“ אין ישעיה ו׳ 5. דאָרט באַשרײַבט דער אויסדרוק מאָראַלישע אָדער גײַסטיקע אומריינקייט, נישט די ריכטיקייט אָדער איינפֿאָרמיקייט פֿון דער שפּראַך.
די ענדערונגען אינעם הייליקן נאָמען YESU
1. דאָס אָפּהיטן דעם אַרויסרעד פֿון גריכיש ביז לאַטײַניש
דער נאָמען פֿון דעם האר YESU איז לכתּחילה איבערגעשריבן געוואָרן פֿון גריכיש אויף לאַטײַניש ווי Iesus, און זײַן אַרויסרעד איז געטרײַ אָפּגעהיט געוואָרן אין די שפּראַכן פֿון פֿאַרשיידענע געגנטן בעת זײַן פֿאַרשפּרייטונג אין די ערשטע יאָרהונדערטער. צום בײַשפּיל, דאָס כינעזישע „耶穌“ (YESU) איז נאָך אַלץ נאָענט צום אָריגינעלן אַרויסרעד. אין ענגליש אָבער האָט דער אַרויסרעד פֿון JESUS זיך ביסלעכווײַז דערווײַטערט פֿון דעם אָריגינעלן קלאַנג, צוליב דעם ענדערונג אינעם אַרויסרעד פֿון דעם אות J.
2. ענדערונגען אין דער היסטאָרישער אַנטוויקלונג
די קעניג־יעקב־ביבל (KJV) פֿון 1628 האָט נאָך געשריבן Iesus און אָפּגעהיט דעם אָריגינעלן אַרויסרעד. מיט די פֿאָנעטישע ענדערונגען איז, בערך צוויי הונדערט יאָר שפּעטער, דער אַרויסרעד פֿון JESUS אין מאָדערנעם ענגליש געוואָרן „דזשיזעס“.
דער אָפּטייל זאָגט, אַז אַן ענדערונג אינעם אַרויסרעד קען בייטן דעם זינען אָדער די דערקענטע אידענטיטעט פֿון אַן אייגעננאָמען. ער ציטירט אויך דאָס ביבלישע בײַשפּיל, אין וועלכן גאָט האָט געביטן דעם נאָמען אַברם צו אַבֿרהם, כּדי צו אונטערשטרײַכן די וויכטיקייט פֿון אַ פּינקטלעכן אַרויסרעד.
3. דער אופֿן ווי די תּלמידים האָבן פֿאַרקונדיקט דעם נאָמען
ווען די תּלמידים האָבן פֿאַרקונדיקט דעם הייליקן נאָמען פֿון דעם האר YESU, איז זייער מסתּבר אַז זיי האָבן אים געטרײַ איבערגעגעבן בעל־פּה. די גלויביקע אין יעדן געגנט האָבן אים אפֿשר אַרויסגערעדט לויט זייער אייגענער שפּראַך, אָבער זיי האָבן זיך געמוטשעט אָפּצוהיטן אַן אַרויסרעד נאָענט צו „YESU“. מיט דער צײַט האָט די אָפּגעשוואַכטע אַכטונג פֿאַרן הייליקן נאָמען געפֿירט צו פֿאַרשיידענע פֿאָרמען אין די שפּראַכן.
דאָס איז אַ היסטאָרישע און קולטורעלע דערשײַנונג; אָבער וועגן דער פֿראַגע צי דאָס שטימט מיט גאָטס ווילן, באַטראַכט דער דאָזיקער טעקסט עס ווי „אַ רעזולטאַט פֿון ענדערונג“.
די נבֿואה און פֿאַרריכטונג אין צפניה
1. די נבֿואה וועגן צוריקשטעלן אַ ריינע שפּראַך
צפניה ג׳ 9 זאָגט, אַז אין די לעצטע טעג וועלן די פעלקער רופן דעם נאָמען פֿון דעם האר מיט איין ריינער שפּראַך. דאָס קלינגט אָפּ מיט דער צעטיילונג פֿון די שפּראַכן אין בבל און ווײַזט אויך אויף אַ צוריקשטעלונג אין דער משיחישער תּקופֿה. דער דאָזיקער קאָמענטאַר זעט „פֿאַרריכטונג“ ווי אַ וויכטיקע טעמע אין צפניה: גאָט וועט בייטן די פעלקער און זיי צוריקגעבן איין פֿאַראייניקטע און ריינע שפּראַך, מיט וועלכער זיי וועלן רופן דעם נאָמען פֿון דעם האר.
2. „פֿאַרריכטונג“ און „דערלויבעניש“
דאָ ווערט געזאָגט, אַז אין אַ סך הײַנטיקע שפּראַכן האָט דער אַרויסרעד פֿון YESU זיך דערווײַטערט פֿון דעם אָריגינעלן קלאַנג; דאָס איז נישט גאָטס ווילן, נאָר עפּעס וואָס גאָט האָט דערלויבט צו געשען. אָבער די נבֿואה פֿון צפניה זאָגט פֿאָר די לעצטיקע פֿאַרריכטונג, ווען די פעלקער וועלן ווידער ריכטיק רופן גאָטס הייליקן נאָמען.
שלוס־באַמערקונג
דער דאָזיקער אויסטײַטש באַטראַכט טיף די שפּראַך, דעם הייליקן נאָמען און די פּינקטלעכקייט פֿון איבערזעצונג, בפֿרט בײַם אָנווענדן צפניה ג׳ 9, און אונטערשטרײַכט די וויכטיקייט פֿון שפּראַכליכער ריינקייט און אייניקייט. פֿאַר די הײַנטיקע גלויביקע בלײַבט די פֿראַגע צי מען דאַרף צוריקקומען צום אָריגינעלן אַרויסרעד נאָך אַלץ אַ טעאָלאָגישע און קולטורעלע טעמע וואָס איז ווערט צו דיסקוטירן.
פֿונדעסטוועגן גיט דער טעקסט אַן אינספּירירנדיקן קוקווינקל און דערמאָנט מענטשן ווידער צו שאַצן די יראת־הכּבֿוד פֿאַרן הייליקן נאָמען און די אמתדיקייט פֿון דער שפּראַך.
|
 |
|
|
|
|
|
