(Zefaniya 3:9) Ico gihe nzohindura imvugo y’amoko (canke: nyisubize uko yari), ibe ururimi rumwe rutomoye (canke: rutunganye), kugira ngo bose bambaze izina ry’Umwami kandi bamukorere bahuje umutima.
(Iciyumviro: Impinduro y’ijambo ku rindi iva mu gisomwa c’umwimerere c’Igiheburayo ija mu Congereza ni iyi:
Ico gihe nzohindura (canke nsubize uko vyari) imvugo y’amoko ibe ururimi rumwe rutunganye, kugira ngo bose bambaze izina ry’Umwami kandi bamukorere bahuje umutima.
Gereranya na (Yesaya 6:5a): “Nca mvuga nti: Ndapfuye! Kuko ndi umuntu w’iminwa ihumanye, nkaba mba hagati y’abantu b’iminwa ihumanye.”
Gereranya na (Yesaya 6:5a): “...kuko ndi umuntu umwe afise iminwa ihumanye, nkaba mba hagati y’ubwoko bumwe bufise iminwa ihumanye...”
Raba neza:
umuntu umwe gereranya n’amoko ihumanye gereranya na rutunganye canke rutomoye iminwa gereranya n’ururimi rumwe Mu Giheburayo umunwa kandi usobanura imvugo, ururimi
Insiguro n’Iciyumviro kuri (Zefaniya 3:9)
Iki gisomwa kirerekana ivyiyumviro bikomeye, canecane ku bijanye n’ingene “ururimi rutunganye” ruhindurwa kandi rutahurwa. Hano hari iciyumviro kivuye ku muntu wa gatatu:
Ubumwe n’Ubutungane bw’Ururimi
1. Ukuri kw’Igisomwa c’Umwimerere c’Igiheburayo
Iki gisomwa kirerekana ko mu gisomwa c’umwimerere ca (Zefaniya 3:9), ijambo “imvugo” riri mu mvugo ngo “imvugo itunganye” riri mu rudende (umunwa), si umugwi w’indimi nyinshi. Ni co gituma kubihindura ngo “ururimi rutunganye” bishobora gutuma umusomyi yiyumvira nabi ko umuntu wese yambaza izina ry’Umwami mu buryo butunganye akoresheje ururimi rwiwe.
Ariko insiguro y’ukuri yegereye cane “ururimi rumwe rutunganye kandi rutomoye.” Ivyo bitandukanye n’ugucanamwo kw’indimi ku Munara wa Babeli, kandi bihuye n’ubumwe bw’ururimi rwo mu ntango mw’Itanguriro. Ariko ubu abizera bambaza izina ry’Imana, aho kwihesha izina ubwabo (Itanguriro 11:4).
2. Ukudahumana n’Ubutungane
Guhindura ijambo ry’umwimerere “pure” ngo “ritunganye” canke “rutomoye” bisa n’ibyegereye insiguro yaryo, kuko ng’aha ubutungane bw’ururimi busobanura imvugo itahinduwe, itagoretswe canke itavanze; si iciyumviro kitagaragara c’inyifato nk’ijambo “ukudahumana.”
Ivyo bitandukanye neza n’“iminwa ihumanye” ikoreshwa muri (Yesaya 6:5). Iyo mvugo isobanura ubuhumane bw’inyifato canke bw’impwemu, ntisobanura ukuri canke ubumwe bw’ururimi.
Uguhinduka kw’Izina Ryeranda rya YESU
1. Kuzigama Ingene Izina Rivugwa kuva mu Kigiriki gushika mu Kilatini
Izina ry’Umwami YESU (YESU) ryakuwe mu Kigiriki rijanwa mu Kilatini ryandikwa ngo Iesus. Igihe ryakwiragira mu turere dutandukanye mu binjana vya mbere, indimi z’utwo turere zazigamye ingene ryavugwa mu kwizigirwa. Nk’akarorero, ijambo ry’Igishinwa “耶穌” (YESU) n’ubu riregereye ijwi ry’umwimerere. Ariko kubera ingene urudome J ruvugwa mu Congereza vyahindutse, ingene JESUS avugwa vyagiye biraja kure y’ijwi ry’umwimerere.
2. Uguhinduka mu Mateka
Muri Bibiliya ya King James Version (KJV) yo mu 1628, izina ryari ricandikwa ngo Iesus kandi ingene ryavugwa ubwa mbere vyari bikizigamwe. Kubera amajwi yahindutse, haciye nk’imyaka 200, JESUS yatanguye kuvugwa ngo “Jee-zus” mu Congereza co muri iki gihe.
Iki gisomwa kivuga ko guhindura ingene izina rivugwa bishobora guhindura insiguro y’izina ry’umuntu. Gitanga akarorero ko muri Bibiliya aho Imana yahinduye izina rya Aburamu ikarigira Aburahamu, kugira ngo gishimike ku kamaro ko kuvuga izina neza.
3. Ingene Abigishwa Bamamaje
Igihe abigishwa bamamaza izina ryeranda ry’Umwami YESU (YESU), birashoboka cane ko barungitse ingene ryavugwa neza biciye ku mvugo yo ku munwa. Abizera bo mu turere dutandukanye bashobora kuba bararivuga bakurikije indimi zabo, ariko baragerageza kuzigama ijwi ryegereye “YESU.” Uko igihe cagenda kirahaca, agaciro kahawe izina ryeranda karagabanutse, maze mu ndimi zitandukanye haboneka uburyo butandukanye bwo kurivuga.
Ico ni ikintu co mu mateka no mu mico; ariko ku bijanye n’uko gihuye n’ugushaka kw’Imana canke kitahuje, iki gisomwa kibona ko ari “ingaruka y’uguhindurwa.”
Ubuhanuzi n’Ugukosora muri Zefaniya
1. Ubuhanuzi bwo Gusubizaho Ururimi Rutunganye
(Zefaniya 3:9) havuga ko mu misi ya nyuma amoko yose azokwambaza izina ry’Umwami mu rurimi rumwe rutunganye. Ivyo bifitaniye isano n’ugucanamwo kw’indimi i Babeli kandi vyerekana ugusubizaho mu gihe ca Mesiya. Iyi nsiguro ibona “ugukosora” nk’iciyumviro gikomeye muri Zefaniya: Imana izohindura amoko kandi iyasubize, kugira ngo akoreshe ururimi rumwe rutunganye kandi rwunze ubumwe mu kwambaza izina ry’Umwami.
2. “Ugukosora” n’“Ukureka Bikaba”
Hano havuga ko ingene izina YESU (YESU) rivugwa mu ndimi nyinshi zo muri iki gihe vyagiye kure y’ijwi ry’umwimerere. Ivyo si ugushaka kw’Imana, ahubwo ni ikintu Imana yaretse kikaba. Ariko ubuhanuzi bwa Zefaniya buravuga ugukosora kwa nyuma, igihe amoko yose azosubira kwambaza izina ryeranda ry’Imana mu buryo bubereye.
Iciyumviro ca Nyuma
Iyi nsiguro irasuzuma cane ukuri kw’ururimi, izina ryeranda n’ubuhinduzi, canecane mu gushira mu ngiro (Zefaniya 3:9), kandi igashimika ku kamaro k’ubutungane n’ubumwe bw’ururimi. Ku bizera bo muri iki gihe, ikibazo co kumenya nimba bikenewe gusubira ku kuntu izina ryavugwa ubwa mbere kiracari ikibazo c’inyigisho y’Imana n’imico gikwiye kuganirwako.
Ariko iki gisomwa kiratanga iciyumviro gituma umuntu azirikana, kikibutsa abantu gusubira kwubaha izina ryeranda no guha agaciro ukuri kw’ururimi.

|
 |
|
|
|
|
|