|
|
(Sefaaniyaa 3:9) Yeroo sanatti, ani saboota nan jijjiira (yookaan: nan deebisa) gara afaan qulqulluu tokkootti (yookaan: ifa taʼeetti), akka hundi isaanii maqaa Gooftaa waamanii garaa tokkoon isa tajaajilaniif.
(Hubachiisa: Hiikni jecha-jechaan barreeffama Ibrootaa isa jalqabaa irraa gara Afaan Ingiliziitti akkana:
Yeroo sanatti ani nan jijjiira (yookaan nan deebisa)
haasaa sabootaa
gara haasaa tokkootti qulqulluutti,
akka hundi isaanii
maqaa Gooftaa waamani
garaa tokkoon isa tajaajilaniif.
(Isaayyaas 6:5a) wajjin wal bira qabi: “Anis akkan jedhe, Anaaf wayyoo! Ani badeera; sababni isaas ani nama afaan xuraaʼaa qabu, saba afaan xuraaʼaa qabu gidduus nan jiraadha.”
(Isaayyaas 6:5a) wajjin wal bira qabi: “...sababni isaas ani nama afaan xuraaʼaa qabu, saba tokko afaan xuraaʼaa qabu gidduus nan jiraadha...”
Hubadhu:
nama tokko wal bira qabi saboota wajjin
xuraaʼaa wal bira qabi qulqulluu yookaan ifa wajjin
afaan wal bira qabi haasaa tokkoo wajjin
afaan Afaan Ibrootaa keessatti akkasumas haasaa, afaan
Hiikaa fi Yaada (Sefaaniyaa 3:9) Irratti
Kutaan kun yaada barbaachisaa hedduu dhiheessa, keessumaa hiikaa fi hubannaa “haasaa qulqulluu” irratti. Kun ilaalcha nama sadaffaa irraa dhihaate dha:
Tokkummaa fi Qulqullina Afaanii
1. Sirrii Taʼuu Barreeffama Ibrootaa Isa Jalqabaa
Kutaan kun akka agarsiisutti, barreeffama jalqabaa (Sefaaniyaa 3:9) keessatti, jechi “haasaa” jedhu keessatti “haasaa qulqulluu” jedhu bifa tokko qaba (afaan), walitti qabama afaanota hedduu miti. Kanaaf “afaan qulqulluu” jedhanii hiikuun, dubbisaa tokko akka namni hundi maqaa Gooftaa afaan ofiitiin qulqulluutti waamu yaadu gochuu dandaʼa.
Garuu hiikni dhugaa isaa “afaan tokko qulqulluu fi ifa taʼe” jedhuutti caalaatti dhihaata. Kun addaan qoodamuu afaanotaa Bara Babeliitti taʼe faallaa dha, akkasumas tokkummaa afaan jalqabaa Uumama keessatti ibsame wajjin wal sima. Garuu yeroo kanatti, amantoonni maqaa Waaqayyoo waamu; maqaa ofii isaaniif tolchuuf miti (Uumama 11:4).
2. Xuraaʼaa fi Qulqulluu
Jechoota jalqabaa “pure” jedhu “qulqulluu” yookaan “ifa” jedhanii hiikuun hiika isa jalqabaa wajjin caalaatti wal fakkaata; sababni isaas qulqullinni afaanii as keessatti haasaa hin jijjiiramne, hin jallanne, hin makamin agarsiisa, yaada naamusaa abstraktii “xuraaʼaa hin taane” qofa miti.
Kun “afaan xuraaʼaa” (Isaayyaas 6:5) keessatti ibsame wajjin ifatti faallaa dha. Inni boodaa xuraaʼummaa naamusaa yookaan hafuuraa ibsa; sirrii taʼuu yookaan wal fakkaachuu afaanii miti.
Jijjiirama Maqaa Qulqulluu YESU
1. Sagalee Isaa Giriikii irraa gara Laatiniitti Eeguu
Maqaan Gooftaa YESU (YESU) jalqabatti Giriikii irraa gara Laatiniitti akka Iesusitti barreeffamaan dabarfame. Yeroo inni naannolee adda addaatti jaarraa jalqabaa keessa babalʼatetti, afaanonni naannolee sanaa sagalee isaa amanamummaadhaan eegan. Fakkeenyaaf, jechi Afaan Chaayinaa “耶穌” (YESU) ammallee sagalee jalqabaa wajjin dhihaata. Garuu jijjiirama sagalee qubee J Afaan Ingilizii keessatti dhufe irraa kan kaʼe, sagaleen JESUS suuta suutaan sagalee jalqabaa irraa fagaate.
2. Jijjiirama Seenaa Keessatti
Kitaaba Qulqulluu King James Version (KJV) bara 1628 keessatti, maqaan sun ammallee Iesus jedhamee barreeffame, sagaleen jalqabaa illee eegame. Sababa jijjiirama sagalee irraa kan kaʼe, waggaa 200 booda tilmaamaan, JESUS Afaan Ingilizii ammayyaa keessatti “Jee-zus” jedhamee waamamuu jalqabe.
Kutaan kun akka jedhu, jijjiiramni sagalee maqaa dhuunfaa tokkoo hiika isaa jijjiiruu dandaʼa. Akkasumas fakkeenya Kitaaba Qulqulluu keessatti Waaqayyo maqaa Abram gara Abrahamitti jijjiire, barbaachisummaa sagalee sirrii mulʼisuuf, ni kaasa.
3. Akka Bartoonni Isaa Labsaa Turan
Yeroo bartoonni maqaa qulqulluu Gooftaa YESU (YESU) lallaban, sagalee isaa karaa afaaniin amanamummaadhaan dabarsanii taʼuu isaa baayʼee ni mala. Amantoonni naannoo sanaa afaan isaanii irratti hundaaʼanii waamuu dandaʼu, garuu sagalee “YESU”tti dhihaatu eeguuf carraaqqii godhaniiru. Yeroo dheeraan darbaa deemetti, maqaa qulqulluuf ulfinni kennamu hirʼate, akkasumas bifa adda addaa afaanota adda addaa keessatti mulʼate.
Kun haala seenaa fi aadaa ti; garuu akka fedhii Waaqayyoo wajjin wal simu yookaan hin simne ilaalchisee, kutaan kun “buʼaa jijjiiramaa” jedhee ilaala.
Raajii fi Sirreeffama Kitaaba Sefaaniyaa Keessatti
1. Raajii Afaan Qulqulluu Deebisanii Fiduuf Kenname
(Sefaaniyaa 3:9) akka jedhu, guyyaa dhumaa keessatti saboonni hundi maqaa Gooftaa waamuuf afaan qulqulluu tokko fayyadamu. Kun addaan qoodamuu afaanotaa Babel keessatti taʼe wajjin wal qabata, yeroo Masiihichaa keessatti deebisanii fidamuus agarsiisa. Yaadni kun “sirreeffama” akka mata-duree guddaa Sefaaniyaa keessaa tokkootti ilaala: Waaqayyo saboota jijjiiree deebisa, akka isaan maqaa Gooftaa waamuuf afaan tokko, walitti makamaa fi qulqulluu fayyadaman.
2. “Sirreeffama” fi “Hayyama”
As keessatti sagaleen maqaa YESU (YESU) afaanota ammayyaa hedduu keessatti sagalee jalqabaa irraa fagaachuu isaa ibsameera. Kun fedhii Waaqayyoo miti; garuu waan Waaqayyo hayyame dha. Haa taʼu malee, raajiin Sefaaniyaa sirreeffama isa dhumaa, yeroo saboonni hundi maqaa qulqulluu Waaqayyoo sirriitti waaman, dursee ni mulʼisa.
Yaada Xumuraa
Hiikni kun sirrii taʼuu afaanii, maqaa qulqulluu fi hiikaa, keessumaa fayyadama (Sefaaniyaa 3:9), gadi fageenyaan qorata; qulqullinaa fi tokkummaa afaanii irrattis xiyyeeffata. Amantoota yeroo ammaa biratti, sagalee jalqabaatti deebiin barbaachisaa taʼuu fi dhiisuu isaa jechuun dhimma tiʼooloojii fi aadaa mariʼatamuu qabu dha.
Haa taʼu malee, kutaan kun ilaalcha nama yaachisu dhiheessa, namoonnis kabaja maqaa qulqulluu fi dhugaa afaanii irra deebiʼanii akka kennan isaan yaadachiisa.
|
 |
|
|
|
|
|
