|
|
(Sofaniya 3:9) Hi nkarhi wolowo, ndzi ta hundzuluxa vanhu (kumbe: ndzi ta va vuyisa) eka ririmi rin'we leri nga erivaleni (kumbe: leri baseke), leswaku va ta kota ku vitana vito ra Hosi, va tlhela va n'wi tirhela hi vun'we.
(Xiya: Vuhundzuluxeri bya rito hi rito ku suka eka tsalwa ra Xiheveru xa khale byi ya eka Xinghezi byi ri:
Hi nkarhi wolowo ndzi ta hundzuluxa (kumbe ndzi ta va vuyisa)
marito ya vanhu
eka rito rin'we leri baseke,
leswaku va ta vitana
vito ra Hosi
va n'wi tirhela hi vun'we.
Ringanisa na (Esaya 6:5a): “Kutani ndzi te: Khombo eka mina! Ndza lova, hikuva ndzi munhu loyi a nga ni milomu leyi nga basangiki, naswona ndzi tshamile ni le xikari ka vanhu lava nga ni milomu leyi nga basangiki.”
Ringanisa na (Esaya 6:5a): “...hikuva ndzi munhu loyi a nga ni milomu leyi nga basangiki, naswona ndzi tshamile ni le xikari ka vanhu lava nga ni milomu leyi nga basangiki...”
Xiya:
munhu un'we ringanisa na vanhu
leswi nga basangiki ringanisa na leswi baseke kumbe leswi nga erivaleni
milomu ringanisa na rito rin'we
nomu hi Xiheveru nakambe swi vula rito, ririmi
Nhlamuselo ni Nhlamuselo ya (Sofaniya 3:9)
Xiphemu lexi xi humesa miehleketo ya nkoka, ngopfu-ngopfu malunghana ni ku hundzuluxiwa ni ku twisisa “rito leri baseke.” Laha hansi ku ni langutelo ra munhu wa vunharhu:
Vun'we ni Vubasi bya Ririmi
1. Ku Tiyiseka ka Tsalwa ra Xiheveru xa Khale
Xiphemu lexi xi komba leswaku eka tsalwa ra khale ra (Sofaniya 3:9), rito ra “rito” eka xiga lexi nge “rito leri baseke” ri le ka vun'we (nomu), ku nga ri nhlengeletano ya tindzimi to tala. Hhikokwalaho, ku ri hundzuluxela va ku “ririmi leri baseke” swi nga endla leswaku muhlayi a ehleketa hi ndlela leyi hoxeke leswaku munhu un'wana ni un'wana u vitana vito ra Hosi hi ririmi ra yena hi ku basa.
Kambe nhlamuselo ya xiviri yi le kusuhi ni “ririmi rin'we leri baseke ni leri nga erivaleni.” Leswo swi hambana ni ku avana ka tindzimi eN'warini wa Babel, naswona swi fambisana ni vun'we bya ririmi ro sungula eka Genesa. Kambe sweswi vapfumeri va vitana vito ra Xikwembu, ku nga ri ku tihlayisela vito ra vona (Genesa 11:4).
2. Ku Basa ni Ku Basisiwa
Ku hundzuluxela rito ra khale leri nge “pure” ri va “basa” kumbe “erivaleni” swi vonaka swi ri kusuhi ni nhlamuselo ya rona, hikuva ku basa ka ririmi laha ku vula rito leri nga hundzuluxiwangiki, leri nga soholotiwangiki kumbe ku hlanganisiwa ni swin'wana; a hi nhlamuselo ya mahanyelo ntsena ya rito “basa.”
Leswi swi hambana swinene ni “milomu leyi nga basangiki” eka (Esaya 6:5). Xiga lexi xa le ndzhaku xi hlamusela ku bola ka mahanyelo kumbe ka moya, ku nga ri ku lulama kumbe ku fana ka ririmi.
Ku Cinca ka Vito ro Kwetsima YESU
1. Ku Hlayisa Ntshaho ku suka eka Xigriki ku ya eka Xilatini
Vito ra Hosi YESU (YESU) eku sunguleni ri hundzuluxeriwe hi maletere ku suka eka Xigriki ku ya eka Xilatini ri va Iesus. Loko ri hangalaka emigangeni yo hambana eka madzana ya le masungulweni, tindzimi ta miganga yoleyo ti hlayise ku vuriwa ka rona hi ku tirhandzela. Hi ku phasa, rito ra Xichayina leri nge “耶穌” (YESU) ra ha ri kusuhi ni mpfumawulo wa khale. Kambe hi mhaka ya ku cinca ka ku vuriwa ka letere J hi Xinghezi, ku vuriwa ka JESUS ku ye ku hambana ni mpfumawulo wa khale.
2. Ku Cinca eka Matimu
Eka vuhundzuluxeri bya Bibele bya King James Version (KJV) bya 1628, vito a ra ha ri tsariwa Iesus, naswona ku vuriwa ka khale ku hlayisiwile. Hikuva ku cinca ka mpfumawulo, endzhaku ka kwalomu ka 200 wa malanga JESUS hi Xinghezi xa manguva lawa yi sungule ku vuriwa “Jee-zus.”
Xiphemu lexi xi vula leswaku ku cinca ka ku vuriwa swi nga cinca nhlamuselo ya vito ra munhu, naswona xi nyikela hi xikombiso xa le Bibeleni laha Xikwembu xi cince vito ra Abram xi ri Abraham, ku kandziyisa nkoka wa ku vuriwa hi ndlela leyi lulameke.
3. Ndlela leyi Vadyondzisiwa Va Hlamuseleke ha Yona
Loko vadyondzisiwa va chumayela vito ro kwetsima ra Hosi YESU (YESU), swi nga ha endleka leswaku va hundzisele ku vuriwa ka rona hi ku tshembeka hi nomu. Vapfumeri va miganga yin'wana va nga ha va va ri vitana hi ririmi ra vona, kambe va ringete ku hlayisa mpfumawulo lowu nga kusuhi na “YESU.” Hi ku famba ka nkarhi, nkoka lowu a wu nyikiwa vito ro kwetsima wu hungutekile, kutani ku humelela swivumbeko swo hambana eka tindzimi to hambana.
Leswo i mhaka ya matimu ni ndhavuko; kambe malunghana ni leswaku swi fambisana ni ku tsakela ka Xikwembu kumbe e-e, xiphemu lexi xi swi teka swi ri “vuyelo bya ku cinca.”
Vuprofeta ni Ku Lulamisa eka Buku ya Sofaniya
1. Vuprofeta bya ku Vuyisa Ririmi ro Basa
(Sofaniya 3:9) yi vula leswaku emasikwini yo hetelela vanhu va matiko va ta vitana vito ra Hosi hi ririmi rin'we leri baseke. Leswo swi fambelana ni ku avana ka tindzimi eBabel naswona swi komba ku vuyiseriwa ka nkarhi wa Mesiya. Nhlamuselo leyi yi teka “ku lulamisa” ku ri mhaka ya nkoka eka Sofaniya: Xikwembu xi ta hundzuluxa ni ku vuyisa vanhu leswaku va tirhisa ririmi rin'we leri nga ni vun'we ni ku basa loko va vitana vito ra Hosi.
2. “Ku Lulamisa” ni “Ku Pfumelela”
Laha ku vuriwa leswaku ku vuriwa ka vito YESU (YESU) eka tindzimi to tala ta manguva lawa ku hambanile ni mpfumawulo wa khale. Leswo a hi ku tsakela ka Xikwembu, kambe i mhaka leyi Xikwembu xi yi pfumelelaka. Hambiswiritano, vuprofeta bya Sofaniya byi vula ku lulamisiwa ka makumu, loko vanhu va matiko va ta tlhela va vitana vito ro kwetsima ra Xikwembu hi ndlela leyi lulameke.
Nhlamuselo ya Makumu
Nhlamuselo leyi yi kambisisa hi vuenti ku lulama ka ririmi, vito ro kwetsima ni ku hundzuluxela, ngopfu-ngopfu eka ku tirhisa (Sofaniya 3:9), naswona yi kandziyisa nkoka wa ku basa ni vun'we bya ririmi. Eka vapfumeri va namuntlha, xivutiso xa leswaku xana va fanele va tlhelela eka ku vuriwa ka khale xa ha ri mhaka ya vukhongeri ni ndhavuko leyi faneleke ku kanerisana.
Hambiswiritano, xiphemu lexi xi nyika langutelo leri pfuxaka miehleketo naswona xi tsundzuxa vanhu ku tlhela va tekela vito ro kwetsima ni vupfumeri bya ririmi enhlokweni.
|
 |
|
|
|
|
|
