|
|
(Sefania 3:9) Na ntango wana, nakobongola bato ya bikólo (to: nakozongisa bango) na lokota moko ya polele (to: ya peto), mpo ete bango nyonso bákoka kobelela nkombo ya Nkolo mpe kosalela ye na bomoko.
(Liyebisi: Libongoli liloba na liloba uta na makomi ya ebandeli ya Liebele kino na Lingelesi ezali boye:
Na ntango wana nakobongola (to nakozongisa)
maloba ya bato ya bikólo
na liloba moko ya peto,
mpo bango nyonso bábelela
nkombo ya Nkolo
mpe básalela ye na bomoko.
Kokanisá na (Yisaya 6:5a): «Bongo nalobaki: Mawa na ngai! Nabebi, mpo nazali moto oyo azali na mbɛbu ya mbindo, mpe nafandi na kati ya bato oyo bazali na mbɛbu ya mbindo.»
Kokanisá na (Yisaya 6:5a): «...mpo nazali moto moko oyo azali na mbɛbu ya mbindo, mpe nafandi na kati ya bato moko oyo bazali na mbɛbu ya mbindo...»
Talá malamu:
moto moko kokanisá na bato ya bikólo
mbindo kokanisá na peto to polele
mbɛbu kokanisá na liloba moko
mbɛbu na Liebele elimboli mpe maloba, lokota
Ndimbola mpe Makanisi na ntina na (Sefania 3:9)
Eteni oyo ezali kobimisa makanisi mingi ya ntina, mingimingi na ntina na kobongola mpe kososola “liloba ya peto.” Talá awa makanisi ya moto ya misato:
Bomoko mpe Bopeto ya Lokota
1. Bosikisiki ya Makomi ya Ebandeli ya Liebele
Eteni oyo emonisi ete na makomi ya ebandeli ya (Sefania 3:9), liloba mpo na “maloba” na fraze “maloba ya peto” ezali na bomoko (mbɛbu), kasi ezali lisangá ya minɔkɔ mingi te. Yango wana, soki babongoli yango “lokota ya pɛto,” motángi akoki kokanisa na libunga ete moto na moto azali kobelela nkombo ya Nkolo na ndenge ya pɛto na lokota na ye moko.
Kasi ndimbola ya solo ezali pene mingi na “lokota moko ya peto mpe ya polele.” Yango ekeseni na kokabwana ya minɔkɔ na Ndako Molai ya Babele, mpe eyokani na bomoko ya lokota ya ebandeli na Ebandeli. Kasi mbala oyo, bandimi bazali kobelela nkombo ya Nzambe, na esika ya komisala nkombo mpo na bango moko (Ebandeli 11:4).
2. Kozala na Mbindo Te mpe Kozala Peto
Kobongola liloba ya ebandeli “pure” na “peto” to “polele” emonani ete ezali pene mingi na ndimbola na yango, mpo bopeto ya lokota awa elakisi maloba oyo ebongolami te, ebalusami te mpe esangisami na eloko mosusu te; ezali kaka te likanisi ya bizaleli oyo ezali na kati ya “kozala na mbindo te.”
Yango ekeseni polele na “mbɛbu ya mbindo” na (Yisaya 6:5). Liloba ya nsuka ezali kolobela mbindo ya bizaleli to ya molimo, kasi bosikisiki to boyokani ya lokota te.
Mbongwana ya Nkombo Mosantu YESU
1. Kobatela Lolenge ya Kobenga uta na Greke kino na Latin
Nkombo ya Nkolo YESU (YESU) ekomamaki liboso uta na Greke kino na Latin lokola Iesus. Ntango epalanganaki na bisika ndenge na ndenge na bikeke ya liboso, minɔkɔ ya bisika yango ebatelaki na bosembo lolenge na yango ya kobenga. Na ndakisa, liloba ya Chinois «耶穌» (YESU) ezali naino pene na mongongo ya ebandeli. Kasi mpo lolenge ya kobenga lɛtrɛ J na Lingelesi ebongwanaki, lolenge ya kobenga JESUS ekómaki mokemoke mosika na mongongo ya ebandeli.
2. Mbongwana na Bokoli ya Lisolo ya Kala
Na Biblia King James Version (KJV) ya mobu 1628, nkombo ekomamaki naino Iesus mpe lolenge ya kobenga ya ebandeli ebatelamaki. Mpo na mbongwana ya mongongo, pene na mbula 200 na nsima, bato babandaki kobenga JESUS na Lingelesi ya lelo “Jee-zus.”
Eteni oyo elobi ete mbongwana ya lolenge ya kobenga ekoki komema mbongwana ya ndimbola ya nkombo ya moto. Ezali mpe kopesa ndakisa ya Biblia epai Nzambe abongolaki nkombo ya Abrama na Abrahama, mpo na komonisa ntina ya kobenga nkombo na ndenge ya sikisiki.
3. Lolenge Bayekoli Basakolaki
Ntango bayekoli basakolaki nkombo mosantu ya Nkolo YESU (YESU), ezali mpenza na likoki ete bapesaki lolenge na yango ya kobenga na bosembo na nzela ya maloba. Bandimi ya bisika ndenge na ndenge mbala mosusu babengaki yango na kolanda minɔkɔ na bango, kasi bamekaki kobatela mongongo oyo ezali pene na “YESU.” Nsima ya bambula, bato bakómaki kopesa nkombo mosantu motuya mingi te, mpe mitindo ndenge na ndenge ebimaki na minɔkɔ ndenge na ndenge.
Yango ezali likambo ya lisolo ya kala mpe ya mimeseno; kasi mpo na motuna soki eyokani na mokano ya Nzambe, eteni oyo emoni yango lokola “mbuma ya mbongwana.”
Esakweli mpe Kobongisa na Mokanda ya Sefania
1. Esakweli ya Kozongisa Lokota ya Peto
(Sefania 3:9) elobi ete na mikolo ya nsuka bato ya bikólo nyonso bakobelela nkombo ya Nkolo na lokota moko ya peto. Yango ekundolisi kokabwana ya minɔkɔ na Babele mpe ezali kolakisa kozongisama na eleko ya Masiya. Makanisi oyo emoni ete “kobongisa” ezali moko ya mitó ya makambo ya ntina na Sefania: Nzambe akobongola mpe akozongisa bato ya bikólo mpo básalela lokota moko ya bomoko mpe ya peto na kobelela nkombo ya Nkolo.
2. “Kobongisa” mpe “Kopesa Nzela”
Awa elobami ete lolenge ya kobenga nkombo YESU (YESU) na minɔkɔ mingi ya lelo ekómi mosika na mongongo ya ebandeli. Yango ezali mokano ya Nzambe te, kasi ezali likambo oyo Nzambe apesaki nzela esalema. Atako bongo, esakweli ya Sefania esakoli kobongisama ya nsuka, ntango bato ya bikólo nyonso bakozonga kobelela nkombo mosantu ya Nzambe na ndenge ya sikisiki.
Makanisi ya Nsuka
Ndimbola oyo etaleli na bozindo bosikisiki ya lokota, nkombo mosantu mpe libongoli, mingimingi na kosalela (Sefania 3:9), mpe emonisi ntina ya bopeto mpe bomoko ya lokota. Mpo na bandimi ya lelo, motuna soki esengeli kozonga na lolenge ya kobenga ya ebandeli etikali likambo ya teoloji mpe ya mimeseno oyo ebongi kolobelama.
Atako bongo, eteni oyo epesi likanisi oyo ezali kotinda bato bákanisa, mpe ezali kokundolisa bango bázongela kopesa limemya na nkombo mosantu mpe bosembo ya lokota.
|
 |
|
|
|
|
|
