|
|
(Sofonias 3:9) Iti dayta a tiempo, balbaliwankonto dagiti tattao (wenno: isublikonto) iti maysa a nalawag (wenno: nadalus) a pagsasao, tapno makapagawagda amin iti nagan ti Apo ken agserbida kenkuana a situtunos.
(Pakaammo: Ti sao-iti-sao a pannakaipatarus manipud iti orihinal a Hebreo nga agturong iti Ingles ket kastoy:
Iti dayta a tiempo balbaliwak (wenno isublik) ti
pagsasao dagiti tattao
iti maysa a nadalus a pagsasao,
tapno makapagawagda amin iti
nagan ti Apo
ken agserbida kenkuana a situtunos.
Idilig iti (Isaias 6:5a): “Ket kinunak, Asiakon! Madadaelakon; ta siak ket maysa a tao nga addaan kadagiti narugit a bibig, ket agnanaedak iti tengnga dagiti tattao nga addaan kadagiti narugit a bibig.”
Idilig iti (Isaias 6:5a): “...ta siak ket maysa a tao nga addaan iti narugit a bibig, ket agnanaedak iti tengnga ti maysa a ili nga addaan iti narugit a bibig...”
Paliiwen:
maysa a tao idilig iti dagiti tattao
narugit idilig iti nadalus wenno nalawag
bibig idilig iti maysa a ... pagsasao
bibig iti Hebreo ket kaipapananna met ti pagsasao, pagsasao ti ili
Pannakaipatarus ken Komentario iti (Sofonias 3:9)
Iparang daytoy a paset dagiti napateg a punto, nangnangruna maipapan iti pannakaipatarus ken pannakaawat iti “nadalus a pagsasao.” Daytoy ti panangkita ti maikatlo a partido:
Panagmaymaysa ken Kinadalus ti Pagsasao
1. Kinaumiso ti Orihinal a Teksto a Hebreo
Ipakita daytoy a paset nga iti orihinal a teksto ti (Sofonias 3:9), ti sao a “pagsasao” iti balikas a “nadalus a pagsasao” ket singular (bibig), saan a panagtitipon dagiti adu a pagsasao. Isu a no maipatarus daytoy a “nasin-aw a pagsasao,” mabalin a di umiso ti pannakaawat ti agbasa a tunggal tao ket agawag iti nagan ti Apo iti nasin-aw a pamay-an babaen iti bukodna a pagsasao.
Ngem ti pudno a kaipapananna ket ad-adda a asideg iti “maysa a nadalus ken nalawag a pagsasao.” Maisupadi daytoy iti pannakabingbingay dagiti pagsasao idiay Torre ti Babel, ken maitunos iti sigud a panagmaymaysa ti pagsasao iti Genesis. Ngem ita, dagiti mamati ket agawagda iti nagan ti Dios, imbes nga agaramidda iti nagan para kadagiti bagbagida (Genesis 11:4).
2. Nasin-aw no Idilig iti Nadalus
Ti pannakaipatarus ti orihinal a “pure” a kas “nadalus” wenno “nalawag” ket kasla ad-adda a naasideg iti pudno a kaipapananna, ta ti kinadalus ti pagsasao ditoy ket mangitudo iti pagsasao a saan a nabalbaliwan, naballikog, wenno nalaokan, saan nga iti abstrakto a moral a kaipapanan ti “nasin-aw.”
Nalawag a maisupadi daytoy iti “narugit a bibig” iti (Isaias 6:5). Ti naud-udi ket mangiladawan iti moral wenno naespirituan a kinarugit, saan nga iti kinaumiso wenno panagpada ti pagsasao.
Dagiti Panagbalbaliw ti Nasantoan a Nagan YESU
1. Panangtaginayon iti Panangibalikas Manipud Griego nga Agturong iti Latin
Ti nagan ti Apo YESU (YESU) ket sigud a naitransliterar manipud Griego nga agturong iti Latin a kas Iesus. Bayat ti pannakaiwarasna kadagiti nadumaduma a rehion idi nasapa a panawen, sipupudno a tinaginayon dagiti pagsasao kadagidiay a rehion ti panangibalikasna. Kas pagarigan, ti sao a Tsino “耶穌” (YESU) ket asideg pay laeng iti orihinal a uni. Ngem gapu iti panagbalbaliw ti panangibalikas ti letra J iti Ingles, in-inut a immadayu ti pannakaibalikas ti JESUS manipud iti orihinal a uni.
2. Dagiti Panagbalbaliw iti Panagdur-as ti Pakasaritaan
Iti edision ti Biblia a King James Version (KJV) idi 1628, ti nagan ket naisurat pay laeng a Iesus ken nataginayon ti orihinal a pannakaibalikasna. Gapu kadagiti panagbalbaliw iti uni, agarup 200 a tawen kalpasanna, ti JESUS iti moderno nga Ingles ket nangrugi a maibalikas a “Jee-zus.”
Ibaga daytoy a paset a ti panagbalbaliw ti panangibalikas ket mabalin a mangbalbaliw iti kaipapanan ti maysa a bukod a nagan. Ipaduyakyakna met ti pagarigan iti Biblia a binalbaliwan ti Dios ti nagan ni Abram nga agbalin nga Abraham, tapno ipaganetget ti kinapateg ti umiso a panangibalikas.
3. Ti Wagas ti Panangikasaba Dagiti Adalan
Idi inkasaba dagiti adalan ti nasantoan a nagan ti Apo YESU (YESU), dakkel ti posibilidad a sipupudno nga inyalisda ti pannakaibalikasna babaen iti naibaga a tradision. Nalabit nga imbaga dagiti lokal a mamati ti nagan kas iti bukodda a pagsasao, ngem inkagumaanda koma a taginayonen ti uni nga asideg iti “YESU.” Bayat ti panaglabas ti tiempo, bimmassit ti kinapateg a naited iti nasantoan a nagan, ket timmaud dagiti nadumaduma a porma kadagiti nadumaduma a pagsasao.
Daytoy ket maysa a pasamak iti pakasaritaan ken kultura; ngem maipapan no maitunos daytoy iti pagayatan ti Dios, ibilang daytoy a paset dayta a “resulta ti panagbalbaliw.”
Padto ken Panangilinteg iti Libro ni Sofonias
1. Ti Padto iti Pannakaisubli ti Nadalus a Pagsasao
Kuna ti (Sofonias 3:9) nga iti kamaudianan nga al-aldaw, dagiti amin a tattao ket agusarda iti maysa a nadalus a pagsasao tapno agawagda iti nagan ti Apo. Maitunos daytoy iti pannakabingbingay dagiti pagsasao idiay Babel ken itudona ti pannakaisubli iti panawen ti Mesias. Ibilang daytoy a komentario ti “panangilinteg” a kas maysa a napateg a tema iti Sofonias: balbaliwan ken isubli ti Dios dagiti tattao tapno agusarda iti nagkaykaysa ken nadalus a pagsasao iti panangawag iti nagan ti Apo.
2. “Panangilinteg” ken “Panangipalubos”
Maibaga ditoy a ti pannakaibalikas ti nagan YESU (YESU) kadagiti adu a moderno a pagsasao ket immadayun iti orihinal a uni. Saan daytoy a pagayatan ti Dios, no di ket maysa a banag nga impalubos ti Dios. Nupay kasta, ti padto ni Sofonias ket mangipadto iti kamaudianan a panangilinteg, inton dagiti amin a tattao ket agsublida a mangawag iti nasantoan a nagan ti Dios iti umiso a pamay-an.
Maudi a Komentario
Daytoy a pannakaipatarus ket nauneg a mangsukimat iti kinaumiso ti pagsasao, ti nasantoan a nagan, ken ti panagipatarus, nangnangruna iti panangusar iti (Sofonias 3:9), ken ipaganetgetna ti kinapateg ti kinadalus ken panagmaymaysa ti pagsasao. Para kadagiti moderno a mamati, ti saludsod no masapul nga agsubli iti orihinal a pannakaibalikas ket agtalinaed a teolohikal ken kultural a topiko a maikari a pagsasaritaan.
Nupay kasta, mangipaay daytoy a paset iti panangkita a mangtignay iti panunot ken mangipalagip kadagiti tattao nga ipategda manen ti panagraem iti nasantoan a nagan ken ti kinapudno ti pagsasao.
|
 |
|
|
|
|
|
