(Zefaniya 3:9) Pa nthawi imeneyo, ndidzasintha chinenero cha mitundu ya anthu (kapena: kuchibwezeretsa) kukhala chinenero chimodzi chomveka (kapena: choyera), kuti onse athe kuyitana dzina la Ambuye ndi kumutumikira mogwirizana.
(Dziwani: Kumasulira liwu ndi liwu m’Chingelezi kuchokera m’malemba oyambirira a Chihebri n’koti:
Pa nthawi imeneyo ndidzasintha (kapena kubwezeretsa)
chinenero cha mitundu ya anthu
kukhala chinenero chimodzi choyera,
kuti onse athe kuyitana
dzina la Ambuye
ndi kumutumikira mogwirizana.
Yerekezani ndi (Yesaya 6:5a): “Tsoka kwa ine! Ndatayika! Pakuti ndine munthu wa milomo yodetsedwa, ndipo ndimakhala pakati pa anthu a milomo yodetsedwa.”
Yerekezani ndi (Yesaya 6:5a): “...pakuti ndine munthu mmodzi wa milomo yodetsedwa, ndipo ndimakhala pakati pa gulu limodzi la anthu a milomo yodetsedwa...”
Dziwani izi:
munthu mmodzi yerekezerani ndi mitundu ya anthu
yodetsedwa yerekezerani ndi choyera kapena chomveka
milomo yerekezerani ndi chinenero chimodzi
mlomo m’Chihebri umatanthauzanso mawu, chinenero
Kufotokoza ndi Ndemanga pa (Zefaniya 3:9)
Nkhaniyi ikupereka mfundo zofunika, makamaka pa kumasulira ndi kumvetsa mawu akuti “chinenero choyera.” Zotsatirazi ndi ndemanga ya munthu wachitatu:
Umodzi ndi Kuyera kwa Chinenero
1. Kulondola kwa Malemba Oyambirira a Chihebri
Nkhaniyi ikusonyeza kuti m’malemba oyambirira a (Zefaniya 3:9), liwu limene lamasuliridwa kuti “chinenero” m’mawu akuti “chinenero choyera” lili mu umodzi (mlomo), osati gulu la zinenero zambiri. Choncho, kumasulira kuti “chinenero choyera” kungachititse owerenga kuganiza molakwika kuti aliyense amayitana dzina la Ambuye mwaukhondo m’chinenero chake.
Koma tanthauzo lenileni lili pafupi kwambiri ndi lakuti “chinenero chimodzi choyera ndi chomveka.” Zimenezi n’zosiyana ndi kugawikana kwa zinenero pa Nsanja ya Babele, ndipo zikugwirizana ndi umodzi wa chinenero choyambirira wotchulidwa m’Genesis. Koma pa nthawi ino, okhulupirira akuyitana dzina la Mulungu, osati kudzipangira dzina (Genesis 11:4).
2. Choyera kapena Cholondola
Kumasulira liwu loyambirira lakuti “pure” kukhala “cholondola” kapena “chomveka” kukuoneka ngati kuli pafupi kwambiri ndi tanthauzo lake, chifukwa kuyera kwa chinenero pano kukutanthauza chinenero chimene sichinasinthidwe, kupotozedwa kapena kusakanizidwa, osati lingaliro losaoneka la makhalidwe abwino lotchedwa “kuyera.”
Zimenezi n’zosiyana kwambiri ndi “milomo yodetsedwa” imene yagwiritsidwa ntchito pa (Yesaya 6:5). Mawuwa akufotokoza kudetsedwa kwa makhalidwe kapena kwa uzimu, osati kulondola kapena umodzi wa chinenero.
Kusintha kwa Dzina Lopatulika la YESU
1. Kusunga Katchulidwe kuchokera ku Chigiriki mpaka ku Chilatini
Dzina la Ambuye YESU (YESU) linalembedwa kuchokera ku Chigiriki kupita ku Chilatini monga Iesus. Pamene linafalikira m’madera osiyanasiyana m’zaka za m’ma 100 zoyambirira, zinenero za kumeneko zinasunga katchulidwe kake mokhulupirika. Mwachitsanzo, dzina la Chitchaina “耶穌” (YESU) likadali pafupi ndi kamvekedwe koyambirira. Koma m’Chingelezi, chifukwa cha kusintha kwa katchulidwe ka chilembo J, katchulidwe ka JESUS kanayamba kutalikirana ndi kamvekedwe koyambirira.
2. Kusintha M’mbiri
M’Baibulo la King James Version (KJV) la mu 1628, dzinali linali kulembedwabe kuti Iesus ndipo linkasunga katchulidwe koyambirira. Koma chifukwa cha kusintha kwa kamvekedwe ka mawu, patapita zaka pafupifupi 200, JESUS anayamba kutchulidwa kuti “Jee-zus” m’Chingelezi chamakono.
Nkhaniyi ikunena kuti kusintha katchulidwe ka dzina kungasinthe tanthauzo la dzina lenilenilo. Ikupereka chitsanzo cha m’Baibulo pamene Mulungu anasintha dzina la Abramu kukhala Abrahamu, posonyeza kufunika kwa katchulidwe kolondola.
3. Mmene Ophunzira Analalikirira
Pamene ophunzira ankalalikira dzina lopatulika la Ambuye YESU (YESU), n’kutheka kwambiri kuti analipereka pakamwa mokhulupirika ndi katchulidwe kolondola. Okhulupirira a kumadera osiyanasiyana mwina ankatchula dzinalo m’zinenero zawo, koma ankayesetsa kusunga kamvekedwe koyandikira “YESU.” Pamene nthawi inkadutsa, kulemekeza dzina lopatulika kunachepa, ndipo zimenezi zinabweretsa kusiyanasiyana m’zinenero zosiyanasiyana.
Ichi ndi chochitika cha m’mbiri ndi chikhalidwe; koma pa nkhani yakuti chikugwirizana ndi chifuniro cha Mulungu, nkhaniyi ikuchiona ngati “zotsatira za kusintha.”
Ulosi ndi Kukonza M’buku la Zefaniya
1. Ulosi Wobwezeretsa Chinenero Choyera
(Zefaniya 3:9) akunena kuti m’masiku otsiriza, mitundu yonse ya anthu idzayitana dzina la Ambuye m’chinenero chimodzi choyera. Zimenezi zikutikumbutsa kugawikana kwa zinenero ku Babele ndipo zikulozera ku kubwezeretsedwa m’nthawi ya Mesiya. Ndemangayi ikuona “kukonza” ngati mutu wofunika m’buku la Zefaniya: Mulungu adzasintha ndi kubwezeretsa chinenero cha mitundu ya anthu, kuti azigwiritsa ntchito chinenero chimodzi chogwirizana ndi choyera poyitana dzina la Ambuye.
2. “Kukonza” ndi “Kulola”
Apa akuti katchulidwe ka dzina la YESU (YESU) m’zinenero zambiri zamakono katembenuka kuchoka pa kamvekedwe koyambirira. Ichi si chifuniro cha Mulungu, koma Mulungu walola kuti chichitike. Komabe, ulosi wa Zefaniya ukuneneratu za kukonza komaliza, pamene mitundu yonse ya anthu idzabwerera ku kuyitana molondola dzina lopatulika la Mulungu.
Ndemanga Yomaliza
Kufotokozaku kukufufuza mozama kulondola kwa chinenero, dzina lopatulika ndi kumasulira, makamaka pa kagwiritsidwe ntchito ka (Zefaniya 3:9), ndipo kukutsindika kufunika kwa kuyera ndi umodzi wa chinenero. Kwa okhulupirira amakono, funso lakuti kodi tiyenera kubwerera ku katchulidwe koyambirira likadali nkhani ya zaumulungu ndi chikhalidwe yoyenera kukambirana.
Komabe, nkhaniyi ikupereka malingaliro opatsa chidwi, ndipo ikukumbutsa anthu kuti ayambirenso kulemekeza dzina lopatulika ndi kuona kufunika kwa kulondola kwa chinenero.
|
 |
|
|
|
|
|
